Bazylika Wambierzycka
Wambierzyckie Sanktuarium Maryjne zwane Dolno艣l膮sk膮 Jerozolim膮, czyli Bazylika, to Kalwaria z 74 kaplicami oraz ruchoma szopka, stanowi prawdziw膮 per艂臋 w艣r贸d zabytk贸w Ziemi K艂odzkiej.
W pierwszych latach XIII stulecia niewidomy Jan z Raszewa odzyska艂 wzrok modl膮c si臋 przed figurk膮 Maryi z Dzieci膮tkiem umieszczonej na pot臋偶nej lipie. Wie艣膰 o cudownym wydarzeniu rozesz艂a si臋 bardzo szybko. Przed figurk臋 zaczyna艂y wi臋c nap艂ywa膰 coraz wi臋ksze grupy pielgrzym贸w. Kult maryjny w Wambierzycach zapocz膮tkowali i podtrzymywali w ci膮gu nast臋pnych stuleci p膮tnicy, kt贸rzy przybywali z Czech, Moraw, Austrii i G贸rnego 艢l膮ska.
Obecna 艣wi膮tynia zosta艂a wybudowana w latach 1715 - 1720. Jest okaza艂膮 budowl膮 z centraln膮 naw膮 z emporiami. Do nawy przytyka poprzecznie ustawione prezbiterium, z kolei naw臋 przykrywa sklepienie z lunetami, a prezbiterium kopu艂a z latarni膮. Ca艂o艣膰 otaczaj膮 kru偶ganki na rzucie zbli偶onym do kwadratu o boku ok. 50m, przy kt贸rym stoi 11 kaplic. Do bazyliki prowadz膮 monumentalne, szerokie schody kamienne sk艂adaj膮ce si臋 z 57 stopni.
Wewn膮trz ko艣cio艂a znajduje si臋 bardzo bogate i cenne wyposa偶enie barokowe. W o艂tarzu znajduje si臋 pos膮偶ek Matki Boskiej Wambierzyckiej wykonany z drewna lipowego, z polichromi膮 z XVII wieku. Natomiast 17 sierpnia 1980 papie偶 Jan Pawe艂 II dokona艂 koronacji figurki Matki Bo偶ej nadaj膮c jej tytu艂 Wambierzyckiej Kr贸lowej Rodzin.
Szczeg贸lnie cennym elementem wyposa偶enia jest barkowa ambona z 1723r., o艂tarze boczne oraz rze藕bione 艂awy.
W roku 1936 papie偶 Pius XI nada艂 艣wi膮tyni tytu艂 bazyliki mniejszej. Na pocz膮tku XX wieku zainstalowano na fasadzie o艣wietlenie 1390 偶ar贸wek rozmieszczonych w charakterystycznych miejscach g艂贸wnych podzia艂贸w architektonicznych (wzd艂u偶 gzyms贸w i kraw臋dzi). Bazylika od wielu stuleci jest miejscem pielgrzymek wiernych z ca艂ego 艣wiata.
